Familie Van Houten-Menist

Familie Van Houten - Menist

Ridder van Ranstlei 49, Mortsel

Het van oorsprong Nederlandse gezin VAN HOUTEN – MENIST woonde op de Ridder van Ranstlei nummer 49. Vader Eliazar (°1887), moeder Helena (°1889) en hun zoon Herman (°1918) verhuisden in 1919 van Rotterdam naar Mortsel. Daar kwam in 1928 nog een dochter Lea bij.

Eind 1940 verplichtte de Duitse overheid de lokale besturen om een Jodenregister aan te leggen. Voor Mortsel hebben we 24 fiches teruggevonden, onder hen die van de familie Van Houten. Begin juni 1942 werd in België de Jodenster ingevoerd. Alle Joden vanaf 6 jaar moesten die verplicht dragen.

Vanaf juli 1942 kregen 12.000 Joden een tewerkstellingsbevel waarmee ze zich moesten melden bij de Dossinkazerne in Mechelen. Vader, moeder en dochter meldden zich daar op 26 augustus aan ‘om te gaan werken in het oosten’.  In deze wachtkamer van de dood werden Joden en Roma in mensonterende omstandigheden beroofd van hun vrijheid. Zonder het zelf te beseffen, werden ze allemaal onder dwang naar werk- of vernietigingskampen gestuurd.

Op zaterdag 29 augustus 1942 vertrok vanuit Mechelen het zesde transport richting Auschwitz-Birkenau. Ook Vader Eliazar, moeder Helena en dochter Lea belandden op die trein. Van de 1.000 gedeporteerden, 415 mannen en 585 vrouwen, overleefden slechts 35 mensen de kampen. 96,5 % van het zesde transport werd vernietigd.

Zoon Herman vinden we terug op een lijst van Joodse mannen uit België die in de zomer van 1942 als dwangarbeider moesten gaan werken in Noord-Frankrijk. Volgens die lijst verbleef Herman in de interneringskampen van Boulogne-sur-Mer en Isques. Eind oktober 1942 werd Herman op zijn beurt ingeschreven op de deportatielijst voor het 17^de transport. Ze werden eerst per trein vanuit Frankrijk naar het station Muizen (bij Mechelen) gebracht waar ze samen met andere Joden richting Birkenau vertrokken. Van die transporten overleefden amper 86 mensen (5,1%) de oorlog.

Het verdere lot van de familie Van Houten is onbekend. Na de oorlog werden de bevolkingsregisters aangevuld. Op 26 maart 1950 schreef een ambtenaar van de dienst Bevolking -na een vonnis van de rechtbank van Eerste Aanleg- achter de namen van de Eliazar Van Houten, zijn echtgenote en hun dochter: overleden te Auschwitz (Polen) tussen 28.8.1942 en 1.6.1945. Herman is overleden tussen 1.11.1942 en 1.6.1945. Hun verlaten woning is na de bevrijding opgeëist voor inkwartiering van Engelsen.

(Marc Van de Looverbosch, https://5april1943.be/2025/06/28/)