Hélène Louise Desguin

Hélène Louise Desguin

Kapellelei 2, Mortsel

Op de Kapellelei 2 woonde Hélène Louise Desguin (°1909, Montevideo). Ze huwde met Leon Caumartin die in 1932 te overlijden kwam. Ze woonde in de Kapellelei 2, te Mortsel.

De familie Desguin speelde belangrijke rol in de Van Niftrik-route. Samen met drie andere bevriende families  onderhielden zij de eerste etappe van een ontsnappingsroute die vluchtelingen over het kanaal, richting Engeland, begeleidde. Vluchtelingen kwamen in deze etappe, doorgaans ook in deze volgorde, de families Van Niftrik, Meeus, Van Dulken, en Desguin tegen, die hen zo verder hielp vluchten naar onbezet Frankrijk. Van hieruit konden zijn doorreizen naar Engeland.

Hélènes oudste broer Victor sneuvelde reeds op 27 mei 1940 tijdens de Achttiendaagse Veldtocht.

Moeder Marie-Louise Vigneau deelde in een naoorlogse verklaring reeds vanaf september 1940, op vraag van de Van Niftrik-familie, jonge Nederlanders richting Engeland begeleidde. Historicus Etienne Verhoeyen vermoedt dat het om een aangetaste herinnering gaat aangezien de eerste Nederlandse Engelandvaarders via de Van Niftrik-route pas op 13 januari 1941 vertrokken.

Desalniettemin bleek de familie Desguin bij aanvang betrokken bij het Belgisch verzet tegen de Duitse inval en bezetting. Het waren dikwijls moeder Marie-Louise en Hélène zelf die vluchtelingen in Antwerpen op de trein richting Parijs zetten. Hélènes broer Charles-André, die daar in het studentenkwartier woonde, begeleidde hen vervolgens verder.

Op 9 juni 1941 probeerde Hélène de grens naar onbezet Frankrijk over te steken nabij Arbois, in het Franse departement Jura. Na een kortstondige opsluiting vestigde ze zich eerst in Hôtel de la Balance waarna ze even later een kamer huurde in het stadje.

Ook in Arbois bleef Hélène in verzet. Ze papte aan bij een Duitse militair en bij een Duitse douanier. Uit deze verhoudingen wist ze cruciale informatie te ontfutselen om vluchtelingen op de Van Niftrik-route over de grens te smokkelen.

In die periode reisde Hélène dikwijls op en af tussen Arbois en Antwerpen. Zo ontmoette ze in november 1941 Nina Baumgarten en Lydia van den Broek. Op 5 december hielp Hélène om de twee, en een onbekende joodse vrouw, over grens te begeleiden met een taxi. Ze werden echter tegengehouden en kort in hechtenis genomen. Hoewel Hélène werd vrijgelaten zou ze later, op 9 juni 1943, aangehouden worden door de Sicherheitspolizei (SiPo) in Frankrijk.

Ze werd overgeplaatst naar België waar ze ernstig ziek werd. Op 15 december 1943 overleed Hélène Louise Desguin aan ziekte en ontbering, in gevangenschap in Sint-Gillis.